Hellas: genius loci

Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία παρουσιάζει την αγγλική έκδοση Hellas: genius loci.

Η έκδοση αποτελεί τον κατάλογο της έκθεσης «Ελλάδα: το πνεύμα του τόπου», που διοργανώνει η Διεύθυνση Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων σε συνεργασία με το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών – Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία, στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά το α΄ εξάμηνο του 2014. Η σπονδυλωτή αυτή έκθεση παρουσιάζεται στο Περιστύλιο του Μεγάρου της Βουλής και στο Ζάππειο Μέγαρο.

Γεώργιου Βούρου, Παναγής Τσαλδάρης (1867-1936)

Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία

προχώρησε στη φωτοαναστατική ανατύπωση του έργου του Γεώργιου Βούρου

Παναγής Τσαλδάρης (1867-1936), θέλοντας να καταστήσει προσιτό στο κοινό ένα

Το έργο αυτό δημοσιεύτηκε το 1955 από τον δημοσιογράφο Γεώργιο Βούρο,

διασώζοντας πολύτιμες πληροφορίες για το βίο και την πολιτεία του. Ως αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος και πρωθυπουργός της Ελλάδας, ο Παναγής Τσαλδάρης συνέδεσε την πολιτική της συνεννόησης με την πρόταση για υπέρβαση του Εθνικού Διχασμού.

Συνταγματικά Κείμενα της Ηγεμονίας Σάμου

Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία παρουσιάζει την ολοκληρωμένη έκδοση των Συνταγματικών Κειμένων της Ηγεμονίας Σάμου. Το ανά χείρας έργο έρχεται σε συνέχεια της έκδοσης των Συνταγματικών Κειμένων των Ιονίων Νήσων, που πραγματοποίησε το Ίδρυμα το 2008.

Η έκδοση των κειμένων συνιστά μελέτη των πολιτειακών θεσμών έτσι όπως αυτοί αναπτύχθηκαν στην Ηγεμονία Σάμου (1834-1912) με βάση τα παραχωρημένα από την Υψηλή Πύλη συνταγματικά κείμενα. Συνιστούν μια προσπάθεια συγκερασμού των (άτυπων) θεσμών της προεπαναστατικής περιόδου όπως λειτούργησαν στη Σάμο, λ.χ. η συνέλευση της κοινότητας, με τα κανονιστικά πλαίσια που έθετε η οθωμανική κυβέρνηση. Στην έκδοση των συνταγματικών και άλλων –σχετικών με την οργάνωση των θεσμών της Ηγεμονίας της Σάμου– κειμένων αποτυπώνεται η πολιτική διελκυστίνδα μεταξύ των φιλελεύθερων επιδιώξεων των Σαμίων και των ορίων που έθετε το οθωμανικό κράτος. Τα “συντάγματα” συνδέθηκαν με τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες του οθωμανικού κράτους κατά την περίοδο του Τανζιμάτ και αποτυπώνουν έως ένα βαθμό τους πειραματισμούς των Οθωμανών ιθυνόντων για τον εκσυγχρονισμό της κρατικής οργάνωσης και την εν μέρει φιλελευθεροποίηση του κράτους.

Τυπωμένα απολιθώματα μεταμορφώνουν την παλαιοντολογία

Ψηφιακή αναπαράσταση του δεινόσαυρου Erlikosaurus από ψηφιακή τομογραφία 

Ελάχιστα μουσεία σε όλο τον κόσμο μπορούν να καλύψουν το κόστος ακόμα και για το αντίγραφο ενός τυραννόσαυρου. Σύντομα, όμως, όλοι θα μπορούν να τυπώνουν στο σπίτι τους ένα αψεγάδιαστο απολίθωμα για μελέτη, ή ακόμα και για πλάκα.

Η ψηφιακή τομογραφία και η εκτύπωση τριών διαστάσεων ανοίγουν έναν νέο κόσμο «εικονικής παλαιοντολογίας» αναφέρουν βρετανοί ερευνητές στην επιθεώρηση Trends in Ecology and Evolution.

Η παραδοσιακή παλαιοντολογία προχωρά με συχνά αργόσυρτους ρυθμούς, καθώς απαιτούνται χρόνια δουλειάς για να απελευθερωθεί ένα απολίθωμα από τα πετρώματα και να καθαριστεί με τον οδοντιατρικό τροχό και το πινελάκι.

Σπάνιο ειδώλιο της Εποχής του Χαλκού στα δίχτυα ψαρά

Ρώσος ψαράς που το μόνο που περίμενε στα δίχτυα του ήταν κυπρίνους κατέληξε να ψαρέψει ένα ειδωλολατρικό άγαλμα θεού, ηλικίας 4.000 ετών, από το βυθό του ποταμού.

Οι αρχαιολόγοι έμειναν έκπληκτοι με το εύρημα του Nikolay Tarasov και το χαρακτήρισαν ως «μοναδικό και καταπληκτικό» και ότι «ίσως αξίζει το βάρος του σε χρυσό».

Ο κ. Tarasov ψάρευε την ημέρα που είχε ρεπό από την εργασία του στο χωριό Tisul της νότιας Ρωσίας. Ο ίδιος δήλωσε: «Χρησιμοποίησα ένα δίχτυ και την στιγμή που το τράβαγα, το ένιωσα βαρύ και σκέφτηκα ότι πιθανότατα να είχε σκαλώσει πάνω σε βράχο. Το τράβηξα μέσα στην βάρκα με την βοήθεια του φίλου μου και μόλις αντίκρισα τι βρισκόταν στο δίχτυ ήμουν έτοιμος να το πετάξω. Σταμάτησα όμως, όταν είδα ότι ήταν μια πέτρα με πρόσωπο. Έπλυνα αυτό το πράγμα στο ποτάμι και συνειδητοποίησα ότι ήταν ένα αγαλματίδιο».

Το ειδώλιο έχει αμυγδαλωτά μάτια, μεγάλο στόμα με σαρκώδη χείλη και μια άγρια έκφραση στο πρόσωπο.

Bουτιά στην αρχαία Αίγυπτο

Οι Έλληνες αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα στον βυθό της Αλεξάνδρειας μεταξύ των οποίων και τον πύργο ενός γρανιτένιου πυλώνα.
Πάνω αριστερά ο υπεύθυνος των ερευνών Χ. Τζάλλας.

Έλληνες αρχαιολόγοι αναζητούν τα χαμένα χνάρια του πολιτισμού των Πτολεμαίων στον βυθό της Αλεξάνδρειας.

Γιγαντιαίες κατασκευές, δεκάδες ναυάγια και καταβυθισμένα λατομεία βρίσκονται διάσπαρτα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, καθώς και πολλά τμήματα κτισμάτων με καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας.

Οι ενάλιες έρευνες προσέγγισαν το Μαυσωλείο της Κλεοπάτρας, τον ναό της Ίσιδας Λοχιάδος, τμήματα από τον τόπο μαρτυρίου του Αγίου Μάρκου και χαρτογραφούν τις επιπτώσεις στην ακτογραμμή από σεισμούς και τσουνάμι.

«Με το Ινστιτούτο Μελετών Αρχαίας και Μεσαιωνικής Αλεξάνδρειας συνεχίζουμε την έρευνα για 15η χρονιά, ενώ συνολικά έχουμε κάνει 26 αποστολές. Είναι η μοναδική ενάλια συστηματική έρευνα από Έλληνες επιστήμονες στο εξωτερικό», λέει ο κ. Χάρης Τζάλλας, υπεύθυνος εναλίων ερευνών. Η νέα αποστολή αποτελείται από αρχαιολόγους, δύτες και γεωφυσικούς, ενώ η μελέτη για την καταβύθιση της ακτής και των καιρικών φαινομένων γίνεται από κοινού σε συνεργασία με το Μαριοπούλειο - Καναγκίνειο Ιδρυμα Επιστημών Περιβάλλοντος.

Η διάσωση της Βίλας των Μυστηρίων

Οι εκπληκτικές νωπογραφίες της Βίλα των Μυστηρίων περιλαμβάνουν ένα δωμάτιο με νωπογραφία που θεωρείται ότι απεικονίζει μια μύηση στη λατρεία του Διονύσου, θεού του κρασιού, που απεικονίζεται στο κέντρο του πίνακα.

Τη χρονική στιγμή που η Βίλα των Μυστηρίων ανακαλύφθηκε την άνοιξη του 1909, βρισκόταν σε κίνδυνο. Η προστασία που είχε από ένα στρώμα ηφαιστειακής τέφρας και χώματος από την έκρηξη του 79 μ.Χ., πάχους 9 μέτρων περίπου, άφηνε εκτεθειμένη πλέον την εντυπωσιακή διακόσμηση της βίλας σε πιθανές βλάβες από τα στοιχεία της φύσης και τους σεισμούς, ένας από τους οποίους συνέβη ένα μήνα μετά την έναρξη των ανασκαφών. Kάθε καρότσι με συντρίμμια που αφαιρούταν από το σκάμμα της ανασκαφής φέρνοντας στο φως στήλες, αντικείμενα, ψηφιδωτά και τοιχογραφίες, τόσο μεγάλωνε η απειλή καταστροφής των ευρημάτων. Σύντομα έγινε σαφές ότι η οικία και η ζωντανή ζωγραφική της ήταν εξαιρετικά ευάλωτες, όχι μόνο στον ήλιο, τη βροχή και τον άνεμο αλλά και στους επίδοξους αρχαιοκάπηλους. Μόλις τρεις εβδομάδες μετά την ανακάλυψη αυτού του εντυπωσιακού ευρήματος της φημισμένης αρχαίας πόλης, οι ανασκαφές σταμάτησαν και η έμφαση μετατοπίστηκε προς την προστασία και τη συντήρηση. Οι αρχαιολόγοι θα χρειαστούν δύο δεκαετίες για να ανασκάψουν πλήρως την οικία.

Επιστροφή πέντε κλεμμένων Αιγυπτιακών αρχαιοτήτων

Τα τρία μέρη του υπέρθυρου

Το αιγυπτιακό Υπουργείο Αρχαιοτήτων εντόπισε πέντε αρχαία αντικείμενα που είχαν μεταφερθεί λαθραία εκτός της χώρας το 2002.

Ο υπουργός Αρχαιοτήτων, Mohamed Ibrahim ανακοίνωσε ότι τα ευρήματα εκλάπησαν κατά τη διάρκεια παράνομων ανασκαφών στη νεκρόπολη της Saqqara, 25 χιλιόμετρα νότια από τις πυραμίδες της Γκίζας.

Θερινό σεμινάριο ψηφιδωτού στο αρχαίο Δίον

Το Κέντρο Γραμμάτων και Τεχνών Δίου διοργανώνει 15νθήμερο σεμινάριο ψηφιδωτού από 21 Ιουλίου έως 6 Αυγούστου.

Τα μαθήματα θα διεξαχθούν στο αρχαίο Δίον, στα εργαστήρια του Κέντρου Μεσογειακών Ψηφιδωτών Δίου. Θα διδάξει ο γνωστός  δάσκαλος της τέχνης του ψηφιδωτού, Βαγγέλης Γαληνός.

Το πρόγραμμα θα περιέχει μαθήματα θεωρίας και πρακτικής (υποχρεωτικό 9 π.μ. έως 13 μ.μ. και  προαιρετικό 17 μ.μ. έως 20 μ.μ.).          

Ένας θησαυρός από χρυσό Εκπαιδευτικό Οικογενειακό Πρόγραμμα Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας

 


Στο πλαίσιο φιλοξενίας της περιοδικής έκθεσης "Αρχαιοκαπηλία Τέλος" θα υλοποιηθεί

στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας, την Κυριακή, 1 Ιουνίου 2014, εκπαιδευτικό

πρόγραμμα για οικογένειες σχετικά με το ζήτημα της αρχαιοκαπηλίας και της παράνομης

διακίνησης αρχαιοτήτων με τίτλο «ένας θησαυρός από χρυσό».

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει προβολή οπτικοακουστικού υλικού για τη γνωστή υπόθεση

του «Θησαυρού των Αηδονιών», ενός συνόλου από χρυσά κοσμήματα που εκλάπη από

μυκηναϊκό νεκροταφείο στα Αηδόνια της Νεμέας, κατέληξε στη Νέα Υόρκη, όπου επρόκειτο να

δημοπρατηθεί και επαναπατρίστηκε το 1996.